SİYASET

Mehmet Barlas : CHP milletvekilleri 1930’da da emirle Serbest Fırka’ya verilmişti

Tarih
25 Nisan 2018
İzlenme
Kişi
Yazar
Mehmet Barlas

CHP'li 15 milletvekilinin Kılıçdaroğlu'nun talimatı ile İyi Parti'ye ödünç verilmesi, CHP'nin uzak geçmişindeki bir olayın tekrarı gibidir. CHP milletvekillerinin emir-komuta zincirinde kendilerinden isteneni yerine getirmelerine ilk örnek, Halk Fırkası'na yani CHP'ye muhalif Serbest Fırka'nın kuruluşu sırasında, Atatürk'ün emri ile CHP'li milletvekillerinin Serbest Fırka'ya geçmeleri değil midir?

Kaç milletvekili?
12 Ağustos 1930'da Atatürk'ün isteği üzerine Fethi Okyar liderliğinde kurulan Serbest Fırka gündeme geldiğinde, Fethi Okyar İsmet İnönü'nün öfkesinden korktuğunu Atatürk'e söylemişti.
Atatürk de İsmet İnönü ile Fethi Okyar'ı yüz yüze getirerek bu direnişi kırmıştı. Bu toplantıda İsmet Bey, kurulacak yeni partiye 40-50 milletvekili vermeyi vaat etmiş, Fethi Bey ise 120 milletvekili istemiş ve sonunda 70 milletvekilinde anlaşılmıştı.

Tarafsızlık sözü 
Fethi Bey ardından Mustafa Kemal'e tarafsız kalıp kalmayacağını sormuş, Mustafa Kemal "Tabii, ben bitaraf (tarafsız) olacağım" diye söz vermişti. Atatürk kız kardeşi Makbule Hanımı da yeni partiye vererek, bir nevi güvence vermişti. Ancakbu Serbest Fırka halktan büyük destek görünce, evcilik oyununa son verildi.

Oyun bitiyor 
6 Kasım'da TBMM'de Fethi Bey, belediye seçimlerinde uygulanan zorbalıklar için Dahiliye Vekili Şükrü Kaya hakkında gensoru açılmasını istedi.
Gensoru 15 Kasım'da görüşülmeye başladı, hükümetin yönlendirmesiyle 18 milletvekili kürsüye çıkarak Şükrü Bey'e değil, Fethi Bey'e ağır saldırılarda bulundular.

Eskiye dönüş 
TBMM oturumunda rejim düşmanlığıyla suçlanan Fethi Bey kendisindenbekleneni anladı ve Atatürk ve İsmet İnönü ile birlikte hazırladığı fesih dilekçesini 17 Kasım 1930'da Dahiliye Vekâleti'ne verdi. Böylece 98 günlük gösteri bitirilmiş, güvenli totaliter rejime dönülmüş, herkes rahat bir nefes almıştı.

Bazı notlar 
Not 1- 1930'da henüz Soyadı Kanunu çıkmamıştı. Ama bu yazıda Bey demek yerine kişilerin sonra sahip olacakları soyadlarını kullandım.
Not 2- Serbest Fırka hakkında Google'dan geniş bilgilere ulaşabilirsiniz.
Özellikle Ayşe Hür'ün ve Beşir Ayvazoğlu'nun bu konudaki makalelerini öneririm.
Not 3- Serbest Fırka kapandıktan sonra 1931'de çıkartılan Matbuat Kanunu ve 1933'teki Üniversite Reformu ile özellikle muhalif sesler çıkartanlar susturulmuştur. Ağaoğlu Ahmet Bey'in yaşadıkları o dönemi çok iyi anlatır.

Sabah
25 Nisan 2018

YORUM YAPIN

Yorumlarınız editörlerimiz tarafından okunup onaylandıktan sonra yayına alınacaktır.

YORUMLAR

  • habib uyar

    25 Nisan 2018 22:24
    0 0
    sağolasınız mehmet bey bunların geçmişleride dalavereymiş hay ALLAH.
  • Okur

    25 Nisan 2018 19:11
    0 0
    Abidik gubidik işler 1930 da başlar.Mirasçılar eliyle 2018 e ulaşır.
YAZARIN DİĞER MAKALELERİ Tümü
BU KATEGORİDEKİ DİĞER MAKALELER
ÖNE ÇIKANLAR Tümü
YAZARLAR

Copyright © 2018 Sesli Makale - Tüm Hakları Saklıdır.

Rta Yazılım

; ;